Wygrane sprawy

Wyrokiem z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 1027/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia […] grudnia 2016 r. nr […] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednocześnie zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz P.S. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Decyzją z dnia […] września 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego […] określił Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych. Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie, w którym podkreśliła, że mieszkanie przy ul. J. w W. zostało sprzedane po upływie 7 lat od zakupu, a zatem przychód nie powinien powstać. Decyzją z dnia […] grudnia 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w […] utrzymał w mocy decyzję Organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że zbycie przedmiotowego lokalu nastąpiło przed upływem 5 lat licząc od końca roku, w którym nastąpiło nabycie. Skarżący nie godząc się z powyższą decyzją wniósł skargę do Sądu, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa procesowego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu skarga zasługiwała na uwzględnienie ze względu na zasadnicze uchybienie procesowe przeprowadzonego postępowania podatkowego, które skutkowało koniecznością uwzględnienia skargi. Otóż organy przyjęły, że Skarżący nabył mieszkanie przy ul. J. w W. w roku 2006 (w aktach sprawy rzeczywiście znajduje się oświadczenie Skarżącego z dnia 7 grudnia 2011 r., iż mieszkanie to nabył w roku 2006). Z drugiej jednak strony akta sprawy zawierają cały szereg dokumentów, które wskazują na nabycie tego mieszkania już wcześniej, przed styczniem 2006 r., albo które kwestię tę czynią otwartą. Pomimo istnienia tak istotnych wątpliwości co do daty zakupu mieszkania, z którego zbyciem powiązano powstanie zobowiązania podatkowego na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy, Naczelnik nie przeprowadził w tym kierunku wystarczającego postępowania dowodowego, a w stanowisku sporządzonym na podstawie art. 227 § 2 Ordynacji w ogóle nie odniósł się do tej kwestii. Także Dyrektor Izby Skarbowej w […  nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Wyrokiem z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 1028/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia […] grudnia 2016 r. nr […] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednocześnie zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz R.S. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Decyzją z dnia […] września 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego […] określił Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych. Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie, w którym podkreśliła, że mieszkanie przy ul. J. w W. zostało sprzedane po upływie 7 lat od zakupu, a zatem przychód nie powinien powstać. Decyzją z dnia […] grudnia 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w […] utrzymał w mocy decyzję Organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że zbycie przedmiotowego lokalu nastąpiło przed upływem 5 lat licząc od końca roku, w którym nastąpiło nabycie. Skarżąca nie godząc się z powyższą decyzją wniósł skargę do Sądu, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa procesowego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu skarga zasługiwała na uwzględnienie ze względu na zasadnicze uchybienie procesowe przeprowadzonego postępowania podatkowego, które skutkowało koniecznością uwzględnienia skargi. Otóż organy przyjęły, że Skarżąca nabył mieszkanie przy ul. J. w W. w roku 2006 (w aktach sprawy rzeczywiście znajduje się oświadczenie Skarżącej z dnia 7 grudnia 2011 r., iż mieszkanie to nabyła w roku 2006). Z drugiej jednak strony akta sprawy zawierają cały szereg dokumentów, które wskazują na nabycie tego mieszkania już wcześniej, przed styczniem 2006 r., albo które kwestię tę czynią otwartą. Pomimo istnienia tak istotnych wątpliwości co do daty zakupu mieszkania, z którego zbyciem powiązano powstanie zobowiązania podatkowego na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy, Naczelnik nie przeprowadził w tym kierunku wystarczającego postępowania dowodowego, a w stanowisku sporządzonym na podstawie art. 227 § 2 Ordynacji w ogóle nie odniósł się do tej kwestii. Także Dyrektor Izby Skarbowej w […  nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Postanowieniem z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1360/16 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 maja 2016 r. sygn. akt I SAB/Lu 8/16 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. P. na przewlekłe prowadzenie kontroli podatkowej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.

W przedmiotowej sprawie postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił wniesioną przez stronę skargę na przewlekłe prowadzenie kontroli podatkowej. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że protokół kontroli podatkowej, jako dokument, sporządzenie, którego kończy ten tryb postępowania, nie ma charakteru aktów dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Protokół kontroli nie przyznaje bowiem, nie stwierdza ani nie uznaje żadnych uprawnień i obowiązków, a jedynie dokumentuje przebieg kontroli podatkowej.

Na powyższe postanowienie strona złożyła skargę kasacyjną, którą Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadną. NSA podzielił stanowisko skarżącego, nawiązujące do uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 1998 r., sygn. akt I FPS 18/98, iż konstruując zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych ustawodawca kierował się potrzebą zagwarantowania realnej ochrony zainteresowanym nią podmiotom. Powstające wątpliwości co do dopuszczalności zaskarżenia do sądu administracyjnego określonego aktu lub czynności nie powinny być rozstrzygane na niekorzyść wnoszącego skargę. Tylko taki sposób wykładni pozostaje w zgodzie z zawartą w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP zasadą prawa do sądu oraz kreującymi to prawo postanowieniami ratyfikowanych przez Polskę aktów prawa międzynarodowego. Zdaniem Sądu, skoro ustawodawca w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. ustanowił dopuszczalność zaskarżenia opieszałości organu w sprawach dotyczących – innych niż decyzje (określone postanowienia, czy indywidualne interpretacje przepisów prawa) – aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej podejmowanych w toku różnych postępowań uregulowanych w Ordynacji podatkowej, to przepis ten interpretowany w zgodzie z zasadami konstytucyjnymi oraz zasadą rozstrzygania wątpliwości na korzyść skarżącego należy odczytywać w ten sposób, że umożliwia on wniesienie do sądu administracyjnego skargi na przewlekłe prowadzenie kontroli podatkowej. Tylko w takiej sytuacji prawo obywatela (podatnika) do skontrolowania działalności organu administracji publicznej przez sąd administracyjny będzie mogło zostać zrealizowane.

Postanowieniem z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1361/16 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 maja 2016 r. sygn. akt I SAB/Lu 5/16 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. P. na przewlekłe prowadzenie kontroli podatkowej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.

W przedmiotowej sprawie postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił wniesioną przez stronę skargę na przewlekłe prowadzenie kontroli podatkowej. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że protokół kontroli podatkowej, jako dokument, sporządzenie, którego kończy ten tryb postępowania, nie ma charakteru aktów dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Protokół kontroli nie przyznaje bowiem, nie stwierdza ani nie uznaje żadnych uprawnień i obowiązków, a jedynie dokumentuje przebieg kontroli podatkowej.

Na powyższe postanowienie strona złożyła skargę kasacyjną, którą Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadną. NSA podzielił stanowisko skarżącego, nawiązujące do uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 1998 r., sygn. akt I FPS 18/98, iż konstruując zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych ustawodawca kierował się potrzebą zagwarantowania realnej ochrony zainteresowanym nią podmiotom. Powstające wątpliwości co do dopuszczalności zaskarżenia do sądu administracyjnego określonego aktu lub czynności nie powinny być rozstrzygane na niekorzyść wnoszącego skargę. Tylko taki sposób wykładni pozostaje w zgodzie z zawartą w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP zasadą prawa do sądu oraz kreującymi to prawo postanowieniami ratyfikowanych przez Polskę aktów prawa międzynarodowego. Zdaniem Sądu, skoro ustawodawca w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. ustanowił dopuszczalność zaskarżenia opieszałości organu w sprawach dotyczących – innych niż decyzje (określone postanowienia, czy indywidualne interpretacje przepisów prawa) – aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej podejmowanych w toku różnych postępowań uregulowanych w Ordynacji podatkowej, to przepis ten interpretowany w zgodzie z zasadami konstytucyjnymi oraz zasadą rozstrzygania wątpliwości na korzyść skarżącego należy odczytywać w ten sposób, że umożliwia on wniesienie do sądu administracyjnego skargi na przewlekłe prowadzenie kontroli podatkowej. Tylko w takiej sytuacji prawo obywatela (podatnika) do skontrolowania działalności organu administracji publicznej przez sąd administracyjny będzie mogło zostać zrealizowane.

Postanowieniem z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1362/16 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 maja 2016 r. sygn. akt I SAB/Lu 3/16 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. P. na przewlekłe prowadzenie kontroli podatkowej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.

W przedmiotowej sprawie postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił wniesioną przez stronę skargę na przewlekłe prowadzenie kontroli podatkowej. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że protokół kontroli podatkowej, jako dokument, sporządzenie, którego kończy ten tryb postępowania, nie ma charakteru aktów dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Protokół kontroli nie przyznaje bowiem, nie stwierdza ani nie uznaje żadnych uprawnień i obowiązków, a jedynie dokumentuje przebieg kontroli podatkowej.

Na powyższe postanowienie strona złożyła skargę kasacyjną, którą Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadną. NSA podzielił stanowisko skarżącego, nawiązujące do uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 1998 r., sygn. akt I FPS 18/98, iż konstruując zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych ustawodawca kierował się potrzebą zagwarantowania realnej ochrony zainteresowanym nią podmiotom. Powstające wątpliwości co do dopuszczalności zaskarżenia do sądu administracyjnego określonego aktu lub czynności nie powinny być rozstrzygane na niekorzyść wnoszącego skargę. Tylko taki sposób wykładni pozostaje w zgodzie z zawartą w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP zasadą prawa do sądu oraz kreującymi to prawo postanowieniami ratyfikowanych przez Polskę aktów prawa międzynarodowego. Zdaniem Sądu, skoro ustawodawca w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. ustanowił dopuszczalność zaskarżenia opieszałości organu w sprawach dotyczących – innych niż decyzje (określone postanowienia, czy indywidualne interpretacje przepisów prawa) – aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej podejmowanych w toku różnych postępowań uregulowanych w Ordynacji podatkowej, to przepis ten interpretowany w zgodzie z zasadami konstytucyjnymi oraz zasadą rozstrzygania wątpliwości na korzyść skarżącego należy odczytywać w ten sposób, że umożliwia on wniesienie do sądu administracyjnego skargi na przewlekłe prowadzenie kontroli podatkowej. Tylko w takiej sytuacji prawo obywatela (podatnika) do skontrolowania działalności organu administracji publicznej przez sąd administracyjny będzie mogło zostać zrealizowane.

Wyrokiem z dnia 4 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 2584/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 2909/14 w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 14 lipca 2014 r. nr […] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn. Jednocześnie zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz M.T. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie. Brak odniesienia się do kwestii wysokości podatku i realnych możliwości jego uiszczenia, proponując „spieniężenie nieruchomości oraz możliwości świadczenia alimentacyjnego na rzecz skarżącej przez jej ojca”, jak to zasadnie ujął Sąd I instancji należy ocenić jako brak precyzyjnego wyjaśnienia tych okoliczności dla potrzeb oceny „ważnego interesu podatnika” w rozumieniu art. 67a Ordynacji podatkowej. Rozbieżności co do oceny dowodów w zakresie spełnienia przesłanek uzyskania prawa do ulgi podatkowej, nie zwalnia organu podatkowego od obowiązku dokonania oceny wedle zobiektywizowanych kryteriów, a nie tylko z punktu widzenia organu, wystąpienia w danej sprawie określonych w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej przesłanek umorzenia. Powyższe okoliczności uzasadniały przyjęcie przez WSA, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, które miały istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Oznaczało to konieczność zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2909/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia […] lipca 2014 r. nr […] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn i stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości. Jednocześnie zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz M.T. zwrot kosztów postępowania sądowego.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, na podstawie której Skarżącej odmówiono umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadku i darowizn z tytułu nabycia darowizny nieruchomości, gdyż w ocenie organów, po uwzględnieniu sytuacji życiowej, rodzinnej i majątkowej Strony, a w szczególności okoliczności, iż w wyniku darowizny nastąpiło przysporzenie w majątku Skarżącej, nie wystąpiły przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego w rozumieniu art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu skarga okazała się zasadna, bowiem zakres uznania administracyjnego nie jest uprawnieniem nieograniczonym, a dowolność w rozpoznawaniu wniosków o umorzenie zaległości podatkowych jest niedopuszczalna. Zdaniem Sądu poza swoistym rodzajem „spekulacji” co do możliwości finansowych Skarżącej w kontekście wywiązania się z obowiązku zapłaty zaległości podatkowej z tytułu otrzymanej darowizny, organy nie dokonały ani wnikliwego rozważenia całokształtu materiału dowodowego, ani też dostatecznie nie wyjaśniły okoliczności faktycznych, które winny być wzięte pod uwagę przy rozpoznaniu przedmiotowego wniosku o umorzenie zaległości podatkowej. Z uwagi na niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, mających wpływ na ocenę przesłanki „ważnego interesu podatnika”, co miało wpływ na wynik sprawy zwłaszcza w kontekście sytuacji majątkowej, osobistej i rodzinnej Skarżącej, Sąd uznał, że decyzję należało uchylić z uwagi na naruszenie art. 12 oraz art. 187 § 1 O.p. w związku z art. 191 tej ustawy.

Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 2774/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia […] sierpnia 2013 r. nr […] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia […] listopada 2012 r. nr […] oraz stwierdził, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości.

W przedmiotowej sprawie istota sporu między stronami obejmowała wskazane przez Skarżącego naruszenia zasad postępowania podatkowego, w tym w szczególności, zasady prawdy obiektywnej oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, jak i wadliwe zastosowanie prawa materialnego tj. przepisu art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, poprzez nieuznanie, jako towarów używanych, wyprzedaży za pośrednictwem portalu internetowego, spornego majątku osobistego (tj. kolekcji antyków). Najdalej jednak idącym zarzutem był zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego, który został uznany przez Sąd za zasługujący na uwzględnienie.

Zdaniem Sądu podzielić należało pogląd Skarżącego, że w prokonstytucyjnej wykładni istotnego w tej sprawie przepisu, także na gruncie stanu prawnego obowiązującego po dniu 1 września 2005 r., należy przepisowi art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej postawić zarzut sprzeczności z art. 2 Konstytucji w zakresie opisanym w wyroku Trybunału z dnia 17 lipca 2012r. sygn. akt: P 30/11, gdyż także w tym stanie prawnym zasada konstytucyjnej ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa nie została zachowana. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że niezgodność przepisu art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej z wyrażoną w art. 2 Konstytucji zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa polega na tym, że skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia następuje z mocy prawa, tj. z chwilą wydania postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia w sprawie. Jednakże z chwilą upływu pięcioletniego terminu przedawnienia, podatnik musi zostać poinformowany, że przedawnienie nie następuje, bo jego bieg został zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego. Zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa wymaga, żeby podatnik wiedział, czy jego zobowiązanie podatkowe przedawniło się, czy nie.